Gmina Świętajno położona w północno - wschodniej części województwa Warminsko-Mazurskiego wchodzi w skład powiatu oleckiego i graniczy z gminami Kowale Oleckie, Olecko, Wydminy, Stare Juchy i Ełk. Zajmuje powierzchnię 21491 ha z czego 5317 ha zajmują lasy a 1054 ha akweny wodne. W 30 miejscowościach, w tym 23 sołectwach należących do gminy, zamieszkuje w sumie 4140 osób (stan na dzień 30 listopada 2009). Ukształtowanie terenu i gęsta sieć akwenów wodnych sprawiają, że gmina ma charakter typowo rolniczy o wspaniałych walorach turystycznych i rekreacyjnych. Stolicą gminy jest Świętajno, które stanowi ważny ośrodek życia społecznego i kulturalnego mieszkańców. Tutaj mieści się siedziba władz samorządowych i innych instytucji potrzebnych do funkcjonowania społeczności lokalnej takich jak Bank Spółdzielczy, ośrodek zdrowia, lecznica dla zwierząt, urząd pocztowy, posterunek policji, Gminny Ośrodek Kultury i Sportu, oraz Gminna Biblioteka Publiczna. Na terenie gminy funkcjonują trzy szkoły podstawowe i gimnazjum.
        Świętajno posiada długą historię niestety niedostatecznie udokumentowaną. Założone zostało w 1554 roku kiedy to Starosta książęcy Krzysztof Glaubitz sprzedał Szczepanowi Kowalowi 4 włóki sołeckie i zobowiązał go do założenia wsi czynszowej na prawie chełmińskim. Nazwa Świętajno pochodzi prawdopodobnie od jaćwieskiej osady Sentane położonej w okolicy miejscowego jeziora. W 1577 roku powstała tu parafia a w cztery lata później zbudowano pierwszy kościół. W tym samym mniej więcej czasie założono w Świętajnie pierwszą szkołę parafialną. Burzliwe dzieje Prus Książęcych XVII i XVIII wieku miały też swoje odzwierciedlenie w dziejach Świętajnia. Zagony tatarskie, które pustoszyły Mazury w 1656 i 1657 roku dotarły także tutaj. Tatarzy spalili wtedy wiele domostw oraz kościół parafialny. Jednym z najtragiczniejszych wydarzeń w dziejach Świętajna była epidemia dżumy, szalejąca w całych Prusach Książęcych w latach 1709 - 1711. Zaraza wyludniła ogromne obszary a wiele miejscowości całkowicie opustoszało. O rozmiarach epidemii w Świętajnie może świadczyć fakt, że na 38,5 włók ziemi aż 35 pozostawało pustych. Podobnie też było w okolicznych włościach. Pierwsza połowa XX wieku to czas największego rozwoju Świętajna. W okresie międzywojennym funkcjonowały tu między innymi kolejka wąskotorowa (wybudowana w 1911 roku), urząd pocztowy, Urząd Stanu Cywilnego, posterunek żandarmerii, młyn elektryczny i szkoła podstawowa. W 1938 roku Świętajno liczyło 761 mieszkańców i należało do najpiękniej położonych wsi powiatu oleckiego.
        Do najciekawszych obiektów zabytkowych znajdujących się na terenie gminy należy zaliczyć: Kościół p.w. Matki Boskiej Częstochowskiej w Cichym pochodzący jeszcze z XVI wieku przebudowany w pierwszej połowie XVIII wieku. Na uwagę zasługuje znajdujący się w tym kościele ołtarz z gotyckim pochodzącym z XVI wieku tryptykiem Św. Agnieszki, Kościół p.w. Matki Bożej Szkaplerznej w Świętajnie, pałac w Dunajku, dworek w Kijach, park dworski w Rogowszczyźnie i w Cichym oraz kurhan Jaćwingów z pozostałościami po zamczysku w okolicy jeziora Stopki w Dybowie.
        Duża ilość lasów i jezior jakie znajdują się na terenie gminy Świetajno, piękne krajobrazy jak również czyste środowisko naturalne, wszystko to stwarza doskonałe warunki dla wypoczynku i turystyki. Istnieje tu możliwość organizowania spływów kajakowych od jeziora Litygajno poprzez rzekę Łaźna - Struga, jezioro Łaśmiady, kończąc w Ełku. Lub innym szlakiem od jeziora Świętajno, rzekę Połomkę, Łaźną - Strugę w kierunku Ełku. Przez gminę przebiegają też szlaki pieszo - rowerowe na nieczynnych nasypach kolejki normalno i wąsko torowej: 
I. od Świętajna poprzez Giże, Olecko, Jaśki, Dunajek do Świetajna,
II. od Olecka poprzez Jaśki, Doliwy, Gryzy, Wronki, Zalesie, Gajrowskie, Orłowo do Kruklanek. 
Zarówno władze gminy jak i jej mieszkańcy widzą duże szansę związaną z rozwojem turystyki. Dlatego gmina posiada dość duże i ciągle rozwijające się zaplecze turystyczne. Hotel "Panorama" w Dudkach na około 60 miejsc noclegowych, Pensjonat w Świętajnie na 25 miejsc, schroniska młodzieżowe w Mazurach. Na terenie gminy funkcjonuje też 15 gospodarstw agrturystycznych i gospodarstwo ekologiczne w Giżach. Warto nadmienić, że od 1998 roku prowadzi swą działalność Stowarzyszenie Agroturystyczne "Mazurska Kraina" z siedzibą w Giżach. Stowarzyszenie zajmuje się propagowaniem i rozwijaniem działań sprzyjających rozpowszechnianiu krajoznawstwa i turystyki. Podejmuje też działania w zakresie rozwoju i upowszechniania kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, czy też działania zmierzające do ochrony zabytków i pamiątek historycznych.
         W roku 2001 wybudowano Stację Uzdatniania Wody w miejscowości Niemsty. Zadaniem tej Stacji jest zaopatrzenie w wodę mieszkańców północnej części gminy, między innymi takich miejscowości jak:Jurki, Barany, Niemsty, Cichy, Dybowo, Gryzy, Chełchy, Mazury, Rogojny, Borki, Jelonek, Zalesie oraz Wronki. Koszt tego zadania wyniósł 950 tys. zł. Na bazie tej stacji w roku 2002 wybudowano 8,5 km wodociągu we wsiach Niemsty, Cichy, Barany i część Dybowa. Koszt inwestycji - 420 tys. zł. Następnie w 2003 roku wybudowano 22,1 km sieci wodociągowej wraz z przyłączami na ogólną wartość 1,600 tys. zł. Woda została doprowadzona do miejscowości Jurki, Dybowo, Gryzy i Chełchy. Przy realizacji tej inwestycji skorzystano ze środków SAPARD.
W roku 2006 w dalszym ciągu rozbudowywano ten wodociąg doprowadzając wodę do Mazur oraz Rogojn, jak również rozpoczęto nowe zadania zaopatrując w wodę mieszkańców części wsi Giże. Wybudowano w tym roku 19,8 km sieci oraz przyłączy. Koszt obu tych zadań wyniósł 785 tys. zł.
Obecnie kontynuowana jest budowa obu tych wodociągów. W wodę zaopatrzeni zostaną mieszkańcy wsi Mazury, Rogojny, Borki, Giże oraz Orzechówko. Ogółem wybudowana zostanie sieć wodociągowa z przyłączami o długości 36,9 km, oraz wartości 2,027 tys. zł. W przypadku tych inwestycji Gmina Świętajno skorzystała z pożyczki uzyskanej w Banku Ochrony Środowiska. Po zrealizowaniu wymienionych zadań, gmina będzie zwodociągowana w granicach 80%.
Jeśli chodzi o odprowadzanie ścieków, to w roku 2003 skanalizowana została miejscowość Kukówko. Ścieki z tej miejscowości odprowadzane są do oczyszczalni ścieków w Olecku. Inwestycja ta została zrealizowana ze środków Agencji Nieruchomości Rolnych. Ponadto w latach 2004 - 2005 zlikwidowano dwie przestarzałe oczyszczalnie ścieków w miejscowościach Połom oraz Chełchy, a ścieki z tych miejscowości odprowadzane są do oczyszczalni ścieków w Świętajnie. Przy tej okazji do sieci kanalizacyjnej podłączono ścieki mieszkańców wsi Dunajek.
W sumie ze zbiorczych urządzeń kanalizacyjnych korzysta obecnie ok. 55% mieszkańców gminy.